Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙϚ΄ ΛΟΥΚΑ. ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ. ΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ

 

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΦΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ ΧΛΩΡΑΚΑΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙϚ΄ ΛΟΥΚΑ

(Τε­λώ­νου και Φα­ρι­σαί­ου)

(1 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ  2026)


 

ΕΩΘΙΝΟΝ Α΄

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, οἱ ἕνδεκα μαθηταὶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἰς τὸ ὄρος οὗ ἐτάξατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς΄ καὶ ἰδόντες αὐτὸν προσεκύνησαν αὐτῷ, οἱ δὲ ἐδίστασαν΄ καὶ προσελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν αὐτοῖς λέγων΄ Ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτούς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν, καὶ Ἰδού, ἐγὼ μεθ' ὑμῶν εἰμι πάσας τάς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. Ἀμήν.

(Ματθ. κη΄[28]  16 – 20)


ΕΡΜΗΝΕΙΑ (Π.Ν.ΤΡΕΜΠΕΛΑ)

 Ἐκεῖνο τὸν καιρὸ οἱ ἕντεκα μαθητὲς πῆγαν στὴ Γαλιλαία, στὸ ὄρος ποὺ τοὺς καθόρισε ὁ Ἰησοῦς. Ἐκεῖ τὸν εἶδαν καὶ τὸν προσκύνησαν. Μερικοὶ ὅμως εἶχαν κάποια ἀμφιβολία ἂν ἦταν αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς. Ὁ Ἰησοῦς ὅμως τοὺς πλησίασε καὶ τοὺς μίλησε μὲ τὰ ἑξῆς λόγια: Δόθηκε καὶ στὴν ἀνθρώπινη φύση μου κάθε ἐξουσία στὸν οὐρανὸ καὶ στὴ γῆ. Λοιπὸν πηγαίνετε καὶ κάνετε μαθητές σας ὅλα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντάς τους στὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διδάσκοντάς τους νὰ τηροῦν καὶ νὰ ἐφαρμόζουν στὴ ζωή τους ὅλα τὰ παραγγέλματα ποὺ σᾶς ἔδωσα ὡς ἐντολές. Καὶ ἰδού, ἐγὼ ποὺ ἔλαβα κάθε ἐξουσία, θὰ εἶμαι πάντα μαζί σας βοηθὸς καὶ συμπαραστάτης σας μέχρι νὰ τελειώσει ὁ αἰώνας αὐτός, μέχρι δηλαδὴ τὴ συντέλεια τοῦ κόσμου. Ἀμήν.

 

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ

Ἀδελφοί, οἴδαμεν ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν· ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισε συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· οὓς δὲ προώρισε, τούτους καὶ ἐκάλεσε, καὶ οὓς ἐκάλεσε, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν, οὓς δὲ ἐδικαίωσε, τούτους καὶ ἐδόξασε. Τί οὖν ἐροῦμεν πρὸς ταῦτα; Εἰ ὁ Θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς καθ᾿ ἡμῶν; Ὅς γε τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλ᾿ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν, πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ πάντα ἡμῖν χαρίσεται; Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ; Θεὸς ὁ δικαιῶν· τίς ὁ κατακρίνων; Χριστὸς ὁ ἀποθανών, μᾶλλον δὲ καὶ ἐγερθείς, ὃς καὶ ἔστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ, ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν. Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; Θλῖψις ἢ στενοχωρία ἢ διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ἢ μάχαιρα; Καθὼς γέγραπται ὅτι «ἕνεκά σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν· ἐλογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγῆς». Ἀλλ᾿ ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς. Πέπεισμαι γὰρ ὅτι οὔτε θάνατος οὔτε ζωὴ οὔτε ἄγγελοι οὔτε ἀρχαὶ οὔτε δυνάμεις οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα οὔτε ὕψωμα οὔτε βάθος οὔτε τις κτίσις ἑτέρα δυνήσεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν.                      

     (Ρωμ. η΄[8] 28-39)

 

ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟΝ

1. ΠΡΟΑΙΩΝΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΓΑΠΗΣ

«Τος γαπσι τν Θεν πάντα συνεργε ες γαθόν», μς λέγει σήμερα πόστολος Παλος. Δηλαδή, σ᾿ κείνους πο γαπον τν Θεό, λα συνεργον γι τ καλό τους. Διότι δν εναι τυχαα πρόσωπα. Ατο κλήθηκαν π τν προαιώνια πόφαση το Θεο κα δέχθηκαν τ σωτήρια κλήση. Τος προγνώρισε Θες μ τν παγγνωσία Του ς ξίους, κα τος προώρισε ν γίνουν μοιοι κα ν ποκτήσουν τν δια πνευματική μορφή σύμφωνα μέ τν νδοξη εκόνα το Υο Του. Νά μοιάσουν δηλαδ στν χαρακτρα, τν γιότητα, λλ κα τ δόξα το Υο, γι ν εναι ατς πρωτότοκος μεταξ πολλν δελφν. 

σους προγνώρισε Θες ς ξίους, ατος κα ταξε σ᾿ να τέτοιο προορισμό, ατος κα κάλεσε μ τ κήρυγμα στήν πίστη. Κα ατος πο κάλεσε κα ποδέχθηκαν τήν κλήση, τος κατέστησε δίκαιους και κληρονόμους τς αώνιας δόξας. Λοιπόν, «ε Θες πρ μν, τίς καθ᾿ μν;» Ἐὰν Θες εναι μαζί μας, ποις θ εναι ναντίον μας; Διότι Ατς πο δν λυπήθηκε τν διο τν μονογεν Υό Του, λλ γι χάρη μας τν παρέδωσε στν θάνατο, πς δν θ μς χαρίσει μαζί μ᾿ Ατν λες τς χάριτες πο παιτε σωτηρία μας; φο μς χάρισε Ατόν, δν θ μς χαρίσει κα τ λλα πο χρειάζονται γι ν σωθομε; Ποιός θ βρεθεῖ κατήγορος ναντίον σων Θες ξέλεξε; Κανείς. Διότι διος Θες συγχωρε τς μαρτίες μας. Ποις θ μς κατακρίνει; Κανείς. Διότι Χριστς πέθανε γιά μς, λλά νεστήθη κα κάθεται στον θρόνο δεξι το ορανίου Πατρς κα μεσιτεύει γι μς. 

ΠΟΣΟ θαυμαστ πράγματι εναι τ σχέδιο τς γάπης το Θεο γι τν καθένα μας ξεχωριστά! να σχέδιο πο χει διαστάσεις περιόριστες, ξεκιν προαιωνίως κα πεκτείνεται τελεύτητα στν αωνιότητα. Πρν κόμη δημιουργηθεῖ κόσμος, γιος Θεός, προτο λθουμε στή ζωή, προγνώριζε τίς διαθέσεις μας κα σχεδίαζε γι τν καθένα μας να σχέδιο διαφορετικό, μοναδικ κα ερό. Κι π τ στιγμ πο νοίγουμε τ μάτια μας στ φς τς ζως, τ πάνσοφο ατό σχέδιο το Θεο τίθεται σ᾿ φαρμογή. πιστρατεύει Θες γι μς χι μόνο νθρώπους κα γγέλους, λλ κα διος ργάζεται προσωπικς στν ψυχή μας κα τ ζωή μας μέ τρόπους θαυμαστος κα νεξερεύνητους, γι ν μς δηγήση στν ορανό. 

Διότι, φο Θες εναι πειρος, σ πειρα πνευματικ ψη μς καλε. Δν μς καλε μόνον ν γίνουμε νθρωποι ρετς, λλ μς καλε ν μοιάσουμε τν πανάγιο Κύριό μας. Ν κατακτήσουμε φθαστα ψη δόξας και χάριτος, ν φθάσουμε στ θέωση

μως λα ατ τ μεγάλα κα ερ τ φήνει στή δική μας λευθερία. ν θέλουμε τ᾿ ποδεχόμαστε. Καταλαβαίνουμε, δελφοί, πόσο μεγάλη εναι εθύνη μας; Μν διαφορήσουμε λοιπόν στή φωνή το Θεο, πο καθημερινά μς ζητε ν περιφρονομε τ μικρ κα μαρτωλ κα ν ναζητομε τ μεγάλα κα ερά. Ν γίνει ζωή μας πορεία πρς τ φς το Θεο. ς συμμετέχουμε λοιπν μ προθυμία σ᾿ ατ πο γιος Θεός ργάζεται καθημερινά καί μυστικά στίς ψυχές μας. Καί τότε θ ρχεται Κύριος στή ζωή μας κα θ ναπτύσσει μαζί μας να δεσμό μοναδικ κα διάλυτο, πως μς λέγει στη συνέ χεια θεος Απόστολος. 

2. ΔΕΣΜΟΣ ΑΔΙΑΛΥΤΟΣ ΑΓΑΠΗΣ

«Τίς μς χωρίσει π τς γάπης το Χριστο;» Ποιός λοιπν μπορε ν μς χωρίσει π ατ τ μεγάλη γάπη πο δειξε σ μς Χριστός; Θλίψη π ξωτερικές περιστάσεις, στενοχωρία π σωτερικ πίεση τν καρδιν μας, διωγμς πενα γύμνια κίνδυνος πειλή σφαγς; 

Ναί, μέ τήν πειλή το θανάτου θά μς φοβερίσουν, πως εναι γραμμένο στούς Ψαλμούς: «νεκά σου θανατούμεθα λην τν μέραν· λογίσθημεν ς πρόβατα σφαγς». Γι σένα, Κύριε, κινδυνεύουμε διαρκς ν πεθάνουμε κάθε μέρα τς ζως μας. Μς θεωρον ο δικτες μας σάν πρόβατα γιά σφαγή. λλ λα ατ τ περνικομε μ τ βοήθεια το Χριστο, ποος μς γάπησε κα δν μς φήνει προστάτευτους. 

Καί εμαι πεπεισμένος τι οτε πειλή το θανάτου, οτε τ θέλγητρα τς ζως, οτε τ τάγματα τν γγέλων, οτε ο περιστάσεις τς παρούσης ζως, οτε τ μέλλοντα γεγονότα, οτε ο πιτυχίες πο ψώνουν τν νθρωπο, οτε ο ταπεινώσεις πο τν βυθίζουν στν ποτυχία, οτε ποιαδήποτε λλη κτίση διαφορετικ π ατ πο βλέπουμε δν μπορε ν μς χωρίσει π τν γάπη πο μς δειξε Θες μ τν Κύριό μας ησο Χριστό. 

ΤΙΠΟΤΕ λοιπόν δν μπορε ν μς χωρίσ π τν γάπη το Κυρίου μας. ταν νθρωπος ποδεχθεῖ τν γάπη το Χριστο μας κα γαπήσει κι ατς τν Χριστ κα νωθεῖ μαζί Του, τίποτε δν μπορε ν σταθεῖ καν ν διαλύσει τ μυστικ κα κατάλυτη ατ νότητα. σο ο πιστο θ ζομε τ ζω το Χριστο μέσα μας, τόσο θ γευόμαστε τ γλυκύτητα τς γάπης Του στην πράξη· τόσο θά συναισθανόμαστε τι μόνο μέσα στήν τμόσφαιρα τς γάπης Του μπορομε ν ναπτυχθομε. ψυχή μας θ νώνεται διαρκς μ τν Χριστό. 

ς φιλοτιμηθομε λοιπόν, δελφοί. Μν φήνουμε τήν καρδιά μας ν δένεται μ τν κόσμο κα τν μαρτία. ς περιφρονήσουμε τ μάταια κα μαρτωλά. Ν νταποκριθομε στν γάπη το Χριστο μας κα ν δοθομε λοκληρωτικ στν Κύριό μας. Ν κάνουμε τά πάντα γι τν γάπη το Χριστο μας, κάθε θυσία, κάθε γνα. Κα τότε θ λλάξ ζωή μας. Τότε γώνας μας θ γίν νικηφόρος, κα ψυχή μας θά γεμίσει π ετυχία.

 (Διασκευή ἀπό παλαιό τόμο τοῦ Περιοδικοῦ «Ο ΣΩΤΗΡ»)

 

ΤΟ ΙΕΡΟ  ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

Εἶπεν Κύριος τήν παραβολήν ταύτην·  ν­θρω­ποι δ­ο ­ν­βη­σαν ες τ ­ε­ρν προ­σε­ξα­σθαι, ες Φα­ρι­σα­ος κα ­τε­ρος τε­λ­νης. Φα­ρι­σα­ος στα­θες πρς ­αυ­τν τα­τα προ­ση­­χε­το· Θε­ς, ε­χα­ρι­στ σοι ­τι οκ ε­μ ­σπερ ο λοι­πο τν ν­θρ­πων, ρ­πα­γες, ­δι­κοι, μοι­χο, κα ς ο­τος τε­λ­νης· νη­στε­­ω δς το σαβ­β­του, ­πο­δε­κα­τ πν­τα ­σα κτ­μαι. κα τε­λ­νης μα­κρ­θεν­στς οκ ­θε­λεν ο­δ τος ­φθαλ­μος ες τν ο­ρα­νν ­π­ραι, λ­λ' ἔ­τυ­πτεν ες τ στ­θος α­το λ­γων· Θε­ς, ­λ­σθη­τ μοι τ ­μαρ­τω­λ.  λ­γω ­μν, κα­τ­βη ο­τος δε­δι­και­ω­μ­νος ες τν ο­κον α­το γρ ­κε­νος· ­τι πς ὑ­ψῶν ἑ­αυ­τὸν τα­πει­νω­θή­σε­ται, δ τα­πει­νῶν ἑ­αυ­τὸν ὑ­ψω­θή­σε­ται.                                                                                  

      (Λου­κᾶ ι­η΄[18] 10 – 14)

ΕΡΜΗΝΕΙΑ (Π.Ν.ΤΡΕΜΠΕΛΑ)

Εἶ­πε ὁ Κύ­ρι­ος τὴν πιὸ κάτω πα­ρα­βο­λή·  Δύ­ο ἄν­θρω­ποι ἀ­νέ­βη­καν στὸ ἱ­ε­ρὸ γι­ὰ νὰ προ­σευχη­θοῦν ὁ ἕ­νας ἦ­ταν Φα­ρι­σαῖ­ος καὶ ὁ ἄλ­λος τε­λώ­νης. Ὁ Φα­ρι­σα­ῖ­ος στά­θη­κε ὄρ­θι­ος, γι­ὰ νὰ φαί­νε­ται κα­λά, καὶ προ­σευ­χό­ταν πρὸς τὸν ἑ­αυ­τό του καὶ γι­ὰ τὸν ἑ­αυ­τό του μὲ τὰ ἑξῆς λό­γι­α: Σ᾿ εὐ­χα­ρι­στῶ, Θε­έ μου, δι­ό­τι δὲν εἶ­μαι σὰν τοὺς ἄλ­λους ἀν­θρώ­πους, ποὺ εἶ­ναι ἅρ­πα­γες, ἄ­δι­κοι, μοι­χοί, ἢ καὶ σὰν αὐ­τὸν ἐκεῖ τὸν τε­λώ­νη. Ἐ­νῶ δη­λα­δὴ ὅ­λοι οἱ ἄλ­λοι εἶ­ναι ἔ­νο­χοι καὶ ἀ­ξι­ο­κα­τά­κρι­τοι, ἐγώ εἶ­μαι ὁ μό­νος ἀ­νέ­νο­χος. Σ᾿ εὐ­χα­ρι­στῶ λοι­πόν, δι­ό­τι δὲν βλέ­πω στὸν ἑ­αυ­τό μου τὶς τό­σες κα­κί­ες πού ἔ­χουν οἱ ἄλ­λοι. Ἔ­χω ὅ­μως καὶ ἀ­ρε­τές: Νη­στεύ­ω δύ­ο φο­ρὲς τὴν ἑ­βδο­μά­δα, κά­θε Δευ­τέ­ρα καὶ Πέμ­πτη. Δί­νω τὸ ἕ­να δέ­κα­το ἀ­π᾿ ὅ­λα ἐκεῖνα πού ἀ­πο­κτῶ, ἀ­κό­μη κι ἀ­πὸ τὰ πι­ὸ μι­κρὰ καὶ τι­πο­τέ­νι­α, γι­ὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐ­πι­βάλ­λει ὁ νό­μος τὴ «δε­κά­τη». Ὁ τε­λώ­νης, ἀν­τί­θε­τα, στε­κό­ταν μα­κρι­ὰ ἀ­πὸ τὸ θυ­σι­α­στή­ρι­ο ὅ­που καί­γον­ταν οἱ θυ­σί­ες, καὶ δὲν εἶ­χε τὴν τόλ­μη ὄ­χι μό­νο τὰ χέ­ρι­α του ἀλλὰ οὔτε τὰ μά­τι­α του νὰ ση­κώ­σει ἐ­πά­νω πρὸς τὸν οὐ­ρα­νό. Ἀλ­λά χτυ­ποῦ­σε συ­νε­χῶς τὸ στῆ­θος του, πού πε­ρι­έ­κλει­ε τὴν ἁ­μαρ­τω­λὴ καὶ ἀ­κά­θαρ­τη καρ­δι­ά του, καὶ ἔ­λε­γε: Κύ­ρι­ε καὶ Θε­έ, σπλα­χνί­σου με καὶ συγ­χώ­ρη­σέ με τὸν ἁ­μαρ­τω­λό. Σᾶς βε­βαι­ώ­νω ὅ­τι αὐ­τὸς ὁ πε­ρι­φρο­νη­μέ­νος τε­λώ­νης κα­τέ­βη­κε ἀ­πὸ τὸ ἱ­ε­ρὸ καὶ πῆ­γε στὸ σπί­τι του ἀ­θω­ω­μέ­νος καὶ δι­και­ω­μέ­νος ἀ­πὸ τὸν Θε­ὸ καὶ ὄ­χι ὁ Φα­ρι­σαῖ­ος ἐ­κεῖ­νος. Δι­και­ώ­θη­κε λοι­πὸν ὁ τε­λώ­νης καὶ κα­τα­κρί­θη­κε ὁ Φαρισαῖος, δι­ό­τι ὅ­ποι­ος ὑ­ψώ­νει τὸν ἑ­αυ­τό του θὰ τα­πει­νω­θεῖ ἀ­πὸ τὸν Θε­ὸ καὶ θὰ κα­τα­κρι­θεῖ. Ἀν­τί­θε­τα ὅ­ποι­ος τα­πει­νώ­νει τὸν ἑ­αυ­τό του θὰ ὑψωθεῖ καὶ θὰ τι­μη­θεῖ ἀ­πὸ τὸν Θε­ό.

-