ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΛΟΥΚΑ (ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ Ζ΄ ΟΙΚ. ΣΥΝΟΔΟΥ). ΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ

 

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΦΟΥ

  ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ ΧΛΩΡΑΚΑΣ   

      ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΛΟΥΚΑ

(ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ Ζ΄ ΟΙΚ. ΣΥΝΟΔΟΥ)

(16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2022)

 

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ (ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ Ζ΄ ΟΙΚ. ΣΥΝΟΔΟΥ)

Τέκνον Τίτε, πι­στὸς ὁ λό­γος· καὶ πε­ρὶ το­ύ­των βο­ύ­λο­μαί σε δι­α­βε­βαι­οῦ­σθαι, ἵ­να φρον­τί­ζω­σι κα­λῶν ἔρ­γων προ­ΐ­στα­σθαι οἱ πε­πι­στευ­κό­τες τῷ Θε­ῷ. ταῦ­τά ἐ­στι τὰ κα­λὰ καὶ ὠ­φέ­λι­μα τοῖς ἀν­θρώ­ποις· μω­ρὰς δὲ ζη­τή­σεις καὶ γε­νε­α­λο­γί­ας καὶ ἔ­ρεις καὶ μά­χας νο­μι­κὰς πε­ρι­ί­στα­σο· εἰ­σὶ γὰρ ἀ­νω­φε­λεῖς καὶ μά­ται­οι. αἱ­ρε­τι­κὸν ἄν­θρω­πον με­τὰ μί­αν καὶ δευ­τέ­ραν νου­θε­σί­αν πα­ραι­τοῦ, εἰ­δὼς ὅ­τι ἐ­ξέ­στρα­πται ὁ τοι­οῦ­τος καὶ ἁ­μαρ­τά­νει ὢν αὐ­το­κα­τά­κρι­τος. Ὅ­ταν πέμ­ψω Ἀρ­τε­μᾶν πρός σε ἢ Τυ­χι­κόν, σπο­ύ­δα­σον ἐλ­θεῖν πρός με εἰς Νι­κό­πο­λιν· ἐ­κεῖ γὰρ κέ­κρι­κα πα­ρα­χει­μά­σαι. Ζη­νᾶν τὸν νο­μι­κὸν καὶ Ἀ­πολ­λὼ σπου­δα­ί­ως πρό­πεμ­ψον, ἵ­να μη­δὲν αὐ­τοῖς λε­ί­πῃ. μαν­θα­νέ­τω­σαν δὲ καὶ οἱ ἡ­μέ­τε­ροι κα­λῶν ἔρ­γων προ­ΐ­στα­σθαι εἰς τὰς ἀ­ναγ­κα­ί­ας χρε­ί­ας, ἵ­να μὴ ὦ­σιν ἄ­καρ­ποι. Ἀ­σπά­ζον­ταί σε οἱ με­τ' ἐ­μοῦ πάν­τες. ἄ­σπα­σαι τοὺς φι­λοῦν­τας ἡ­μᾶς ἐν πί­στει. Ἡ χά­ρις με­τὰ πάν­των ὑ­μῶν· ἀ­μήν.                                     

     (Τίτ. γ΄[3] 8 – 15)

 

ΕΡ­ΜΗ­ΝΕΙΑ (Π.Ν.ΤΡΕΜ­ΠΕ­ΛΑ)

Παιδί μου Τίτε, τό ὅ­τι δι­και­ω­θή­κα­με καὶ ἀ­να­γεν­νη­θή­κα­με καὶ θὰ κλη­ρο­νο­μή­σου­με τὴν αἰ­ώ­νια ζω­ὴ εἶ­ναι λό­γος καὶ ἀ­λή­θεια ἀ­ξι­ό­πι­στη. Καὶ γι' αὐ­τὰ τὰ θέ­μα­τα θέ­λω νὰ μι­λᾶς μὲ βε­βαι­ό­τη­τα καὶ μὲ κύ­ρος, γιὰ νὰ φρον­τί­ζουν ὅ­σοι ἔ­χουν πι­στέ­ψει στὸ Θε­ὸ νὰ πρω­το­στα­τοῦν ἀ­κού­ρα­στα σὲ κα­λὰ ἔρ­γα. Αὐ­τὰ εἶ­ναι τὰ κα­λὰ ἔρ­γα καὶ τὰ ὠ­φέ­λι­μα στοὺς ἀν­θρώ­πους· αὐ­τὰ γιὰ τὰ ὁποῖα σᾶς μί­λη­σα. Ἀ­πό­φευ­γε τὶς ἀ­νό­η­τες συ­ζη­τή­σεις καὶ τὶς γε­νε­α­λο­γί­ες γιὰ τοὺς μυ­θι­κοὺς θε­οὺς ἢ τοὺς εὐ­γε­νεῖς προ­γό­νους, ὅ­πως καὶ τὶς φι­λο­νι­κί­ες καὶ δι­α­μά­χες γιὰ τὸν ἰ­ου­δα­ϊ­κὸ νό­μο, δι­ό­τι δὲν φέρ­νουν κα­μί­α ὠ­φέ­λεια καὶ εἶ­ναι μά­ται­ες. Αἱ­ρε­τι­κὸ ἄν­θρω­πο πού ἐ­πι­μέ­νει νὰ δη­μι­ουρ­γεῖ σκάν­δα­λα καὶ δι­αι­ρέ­σεις στὴν Ἐκ­κλη­σί­α, μο­λο­νό­τι τὸν συμ­βού­λευ­σες γιὰ πρώ­τη καὶ δεύ­τε­ρη φο­ρά, πα­ρά­τη­σέ τον καὶ ἀ­πό­φευ­γέ τον. Γνώ­ρι­ζε ὅ­τι ἕ­νας τέ­τοι­ος ἄν­θρω­πος ἔ­χει διαστραφεῖ καὶ ἁ­μαρ­τά­νει· καὶ γιὰ τὴν ἁ­μαρ­τί­α του αὐ­τὴ ἐ­λέγ­χε­ται καὶ κα­τα­κρί­νε­ται ἀ­πὸ τὴ συ­νεί­δη­σή του καὶ ἀ­πὸ τὸν ἴ­διο του τὸν ἑ­αυ­τό. Ὅ­ταν σοῦ στεί­λω τὸν Ἀρτεμᾶ ἢ τὸν Τυ­χι­κό, φρόν­τι­σε γρή­γο­ρα νὰ ἔλ­θεις στὴ Νι­κό­πο­λη, δι­ό­τι ἐκεῖ ἀ­πο­φά­σι­σα νὰ πε­ρά­σω τὸ χει­μώ­να. Τὸν Ζη­νᾶ τὸ νο­μο­δι­δά­σκα­λο καὶ τὸν Ἀπολλώ κατευόδωσέ τους μὲ ἐ­πι­με­λη­μέ­νη προ­ε­τοι­μα­σί­α, γιὰ νὰ μὴν τοὺς λεί­πει τί­πο­τε στὸ τα­ξί­δι τους. Μὲ τὴν εὐ­και­ρί­α μά­λι­στα τῆς προ­ε­τοι­μα­σί­ας αὐ­τῆς ἂς παίρ­νουν μά­θη­μα καὶ οἱ δι­κοί μας νὰ πρω­το­στατοῦν καὶ νὰ ἐρ­γά­ζον­ται κα­λὰ ἔρ­γα καὶ νὰ συν­τρέ­χουν τοὺς ἀ­δελ­φοὺς στὶς ἀ­πα­ραί­τη­τες ὑ­λι­κές τους ἀ­νάγ­κες, γιά νὰ μὴ στε­ροῦν­ται ἀ­πὸ πνευ­μα­τι­κοὺς καρ­πούς. Σὲ χαι­ρε­τοῦν ἐγ­κάρ­δια ὅ­λοι ὅ­σοι εἶ­ναι μα­ζί μου. Χαιρέτησε ὅ­σους μᾶς ἀ­γα­ποῦν, ἐ­πει­δὴ ἔ­χουν κοι­νὴ πί­στη μέ μᾶς. Σᾶς εὔ­χο­μαι ἡ χά­ρις τοῦ Θε­οῦ νὰ εἶ­ναι μὲ ὅ­λους σας. Ἀ­μήν.

 

ΤΟ ΙΕΡΟ  ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ (ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ Ζ΄ ΟΙΚ. ΣΥΝΟΔΟΥ)

Εἶπεν ὁ Κύριος τήν παραβολήν ταύτην^. ἐ­ξῆλ­θεν ὁ σπε­ί­ρων τοῦ σπεῖ­ραι τὸν σπό­ρον αὐ­τοῦ. καὶ ἐν τῷ σπε­ί­ρειν αὐ­τὸν ὃ μὲν ἔ­πε­σε πα­ρὰ τὴν ὁ­δόν, καὶ κα­τε­πα­τή­θη, καὶ τὰ πε­τει­νὰ τοῦ οὐ­ρα­νοῦ κα­τέ­φα­γεν αὐ­τό· καὶ ἕ­τε­ρον ἔ­πε­σεν ἐ­πὶ τὴν πέ­τραν, καὶ φυ­ὲν ἐ­ξη­ράν­θη δι­ὰ τὸ μὴ ἔ­χειν ἰ­κμά­δα· καὶ ἕ­τε­ρον ἔ­πε­σεν ἐν μέ­σῳ τῶν ἀ­καν­θῶν, καὶ συμ­φυ­εῖ­σαι αἱ ἄ­καν­θαι ἀ­πέ­πνι­ξαν αὐ­τό. καὶ ἕ­τε­ρον ἔ­πε­σεν εἰς τὴν γῆν τὴν ἀ­γα­θήν, καὶ φυ­ὲν ἐ­πο­ί­η­σε καρ­πὸν ἑ­κα­τον­τα­πλα­σί­ο­να. ταῦ­τα λέ­γων ἐ­φώ­νει· Ὁ ἔ­χων ὦ­τα ἀ­κο­ύ­ειν ἀ­κου­έ­τω. Ἐ­πη­ρώ­των δὲ αὐ­τὸν οἱ μα­θη­ταὶ αὐ­τοῦ λέ­γον­τες· Τίς εἴ­η ἡ πα­ρα­βο­λή αὕ­τη; ὁ δὲ εἶ­πεν· Ὑ­μῖν δέ­δο­ται γνῶ­ναι τὰ μυ­στή­ρι­α τῆς βα­σι­λε­ί­ας τοῦ Θε­οῦ, τοῖς δὲ λοι­ποῖς ἐν πα­ρα­βο­λαῖς, ἵ­να βλέ­πον­τες μὴ βλέ­πω­σι καὶ ἀ­κο­ύ­ον­τες μὴ συ­νι­ῶ­σιν. Ἔ­στι δὲ αὕ­τη ἡ πα­ρα­βο­λή· ὁ σπό­ρος ἐ­στὶν ὁ λό­γος τοῦ Θε­οῦ· οἱ δὲ πα­ρὰ τὴν ὁ­δόν εἰ­σιν οἱ ἀ­κο­ύ­σαν­τες, εἶ­τα ἔρ­χε­ται ὁ δι­ά­βο­λος καὶ αἴ­ρει τὸν λό­γον ἀ­πὸ τῆς καρ­δί­ας αὐ­τῶν, ἵ­να μὴ πι­στε­ύ­σαν­τες σω­θῶ­σιν. οἱ δὲ ἐ­πὶ τῆς πέ­τρας οἳ ὅ­ταν ἀ­κού­σω­σι, με­τὰ χα­ρᾶς δέ­χον­ται τὸν λό­γον, καὶ οὗ­τοι ῥί­ζαν οὐκ ἔ­χου­σιν, οἳ πρὸς και­ρὸν πι­στε­ύ­ου­σι καὶ ἐν και­ρῷ πει­ρα­σμοῦ ἀ­φί­σταν­ται. τὸ δὲ εἰς τὰς ἀ­κάν­θας πε­σόν, οὗ­τοί εἰ­σιν οἱ ἀ­κού­σαν­τες, καὶ ὑ­πὸ με­ρι­μνῶν καὶ πλο­ύ­του καὶ ἡ­δο­νῶν τοῦ βί­ου πο­ρευ­ό­με­νοι συμ­πνί­γον­ται καὶ οὐ τε­λε­σφο­ροῦ­σι. τὸ δὲ ἐν τῇ κα­λῇ γῇ, οὗ­τοί εἰ­σιν οἵ­τι­νες ἐν καρ­δί­ᾳ κα­λῇ καὶ ἀ­γα­θῇ ἀ­κο­ύ­σαν­τες τὸν λό­γον κα­τέ­χου­σι καὶ καρ­πο­φο­ροῦ­σιν ἐν ὑ­πο­μο­νῇ.

                                                                                    (Λουκ. η΄[8] 5 – 15)

 

ΣΠΟΡΟΣ ΖΩΗΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

1. Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ

Στὴ θαυμάσια σημερινὴ παραβολὴ ὁ Κύριος μᾶς ὁμιλεῖ γιὰ ἕνα γεωργό, ποὺ πῆγε στὸ χωράφι του γιὰ νὰ σπείρει. Καθὼς ἔσπερνε, ἕνα μέρος τοῦ σπόρου ἔπεσε κοντὰ στὸν δρόμο τοῦ χωραφιοῦ· ἐκεῖ τὸν καταπάτησαν οἱ διαβάτες καὶ τὸν κετάφαγαν τὰ πουλιά. Τὸ δεύτερο μέρος τοῦ σπόρου ἔπεσε πάνω σὲ πετρώδη γῆ καὶ φύτρωσε· ἐπειδὴ ὅμως οἱ ρίζες του δὲν εἶχαν ὑγρασία, ξεράθηκε. Ἄλλο μέρος τοῦ σπόρου ἔπεσε σὲ ἔδαφος ποὺ ἦταν γεμᾶτο ἀπὸ σπόρους ἀγκαθιῶν ἀλλὰ μαζὶ μὲ τὸν καλὸ σπόρο βλάστησαν καὶ τὰ ἀγκάθια, καὶ ἔπνιξαν τελείως τὸν σπόρο. Καὶ τέλος τὸ τέταρτο μέρος τοῦ σπόρου ἔπεσε στὴν εὔφορη γῆ καί, ὅταν φύτρωσε, ἔκανε καρπὸ ἑκατὸ φορὲς περισσότερο ἀπὸ τὸν σπόρο.

Ἡ παραστατικὴ αὐτὴ παραβολὴ ἔκανε ἰδιαίτερη ἐντύπωση στοὺς μαθητές, οἱ ὁποῖοι ἦλθαν ἰδιαιτέρως καὶ ρώτησαν τὸν Διδάσκαλό τους ποιά ἦταν ἡ βαθύτερη σημασία τῆς παραβολῆς. Καὶ ὁ θεῖος Διδάσκαλος τοὺς ἐξήγησε: «ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ». Γιατί ὅμως ὁ Κύριος παρομοιάζει τὸν λόγο Του μὲ σπόρο;

Ο ΣΠΟΡΟΣ εἶναι ἕνας μικρὸς κόκκος. Ὅσο μένει ἔξω ἀπὸ τὸ χῶμα, δείχνει νεκρός. Ὅμως αὐτὸς ὁ ἐλάχιστος σπόρος κρύβει ἐκπληκτικὲς δυνάμεις! Μόλις βρεθεῖ στὸ βάθος τῆς γῆς, μόλις βρεῖ τίς κατάλληλες συνθῆκες, σαπίσει καὶ διαλυθεῖ, ἀπελευθερώνει ἀπίστευτη ἐνέργεια. Ἔχει τὴ δύναμη νὰ σπάζει βράχους, νὰ γίνεται φυτό, δένδρο, νὰ δημιουργεῖ ζωή.

Εἶναι φανερὸ λοιπὸν γιατί ὁ Κύριος παρομοιάζει τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ μὲ σπόρο: γιὰ τὴ θαυμαστὴ δύναμη ποὺ περιέχει. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, ποὺ ὁ ἴδιος ὁ Θεός, ὁ θεῖος Γεωργός, σπείρει στὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων, ἔχει δύναμη μυστηριώδη. Ὁ ὑλικὸς σπόρος ἐκτινάσσει τὸ χῶμα καὶ γίνεται δένδρο! Ὁ πνευματικὸς σπόρος εἶναι ἀσυγκρίτως ἰσχυρότερος! Διασπᾶ βράχους μέσα ἀπὸ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὴν ἀνασταίνει.

Διότι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι νεκρὸ γράμμα· εἶναι δραστικὸς καὶ φορτισμένος μὲ θεία Χάρη, ἡ ὁποία πέφτει σταγόνα – σταγὀνα στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου. Εἰσχωρεῖ στὶς σκοτεινές της γωνιές, στὰ πληγωμένα της μέρη, συγκλονίζει τὸν ἄνθρωπο, χύνει ἄπλετο φῶς στὸ σκοτάδι. Ἀναμοχλεύει ἀκάθαρτους λογισμοὺς καὶ ἐπιθυμίες. Χειρουργεῖ τίς πληγές, καθαρίζει κάθε ἁμαρτία. Ἐτσι συντελεῖται μιὰ ἐσωτερικὴ ἀνακαίνιση. Νέα φρονήματα, νέοι πόθοι, νέα ἐνδιαφέροντα.

Ὅμως αὐτὸς ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, παρ᾿ ὅλη τὴ δύναμή του, δὲν μπορεῖ νὰ καρποφορήσει ἀπὸ μόνος του. Χρειάζεται καὶ τὸ κατάλληλο ἔδαφος. Αὐτὸ μᾶς ἐξηγεῖ ὁ Κύριος στὴ συνέχεια τῆς παραβολῆς.

2. ΓΗ ΑΓΑΘΗ

Τὰ διάφορα μέρη τῆς γῆς, λέγει ὁ Κύριος, εἶναι οἱ καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων. Μερικὲς καρδιὲς ἀνθρώπων μοιάζουν μὲ τὸ ἔδαφος ποὺ εἶναι κοντὰ στὸν δρόμο. Ἡ ψυχή τους εἶναι σκληρὴ καὶ δὲν εἰσχωρεῖ σ᾿ αὐτοὺς ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Μένουν στὴν ἐπιφάνεια. Ἔρχεται ἔπειτα ὁ διάβολος καὶ παίρνει τὸν σπόρο ἀπὸ τὶς καρδιές τους, γιὰ νὰ μὴ πιστεύσουν στὴ διδασκαλία τοῦ Εὐαγγελίου καὶ σωθοῦν.

Ἄλλοι ἄνθρωποι μοιάζουν μὲ τὴ γῆ ποὺ ἔχει πάνω λίγο χῶμα, ὅμως ἀπὸ κάτω εἶναι πετρώδης. Αὐτοί, ὅταν ἀκούσουν τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, τὸν δέχονται μὲ ἐνθουσιασμό, δὲν ἔχουν ὅμως βαθύτερη πίστη. Πιστεύουν γιὰ λίγο χρόνο μόνο, κι ὅταν ἔλθει καιρὸς πειρασμοῦ ἢ διωγμοῦ, λησμονοῦν ἐκεῖνα ποὺ ἄκουσαν καὶ ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὴν πίστη.

Ἡ τρίτη τάξη τῶν ἀνθρώπων μοιάζει μὲ τὸ ἔδαφος ποὺ εἶναι γεμᾶτο σπόρους ἀγκαθιῶν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀκοῦν τὸν θεῖο λόγο καὶ ἀρχίζουν νὰ ἀγωνίζονται, σὲ λίγο ὅμως πνίγονται ἀπὸ τίς ἀγωνιώδεις φροντίδες γιὰ τὴν ἀπόκτηση πλούτου καὶ ἀπὸ τίς ἁμαρτωλὲς ἀπολαύσεις τῆς ζωῆς, καὶ τὰ ξεχνοῦν ὅλα.

Τέλος ὑπάρχουν κι ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι ποὺ μοιάζουν μὲ τὴν καλὴ καὶ εὔφορη γῆ. Αὐτοὶ ἔχουν καλὴ διάθεση, ἀκοῦν μὲ πολλὴ προσοχὴ τὸν θεῖο λόγο καὶ τὸν κρατοῦν σφικτὰ μέσα στὴν ψυχή τους, δείχνουν ὑπομονὴ στοὺς πειρασμοὺς καὶ τίς θλίψεις καὶ ἔτσι ἀποφέρουν πολλοὺς καρπούς.

ΠΟΣΟ θὰ θέλαμε κι ἐμεῖς νὰ ἦταν ἡ καρδιά μας γῆ ἀγαθὴ καὶ καρποφόρος! Πῶς μπορεῖ λοιπὸν ὁ καθένας μας νὰ ἔχει τέτοια καρδιά;

Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ σπείρεται συχνὰ στὴν ψυχή μου, νὰ σκεφθεῖ καθένας μας. Δὲν πρέπει νὰ ἀδιαφορήσω στὴ φωνὴ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ νὰ ἔχω προθυμία στὸ νὰ ἀκούω καὶ νὰ δέχομαι τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Νὰ μὴν πῶ· «φτάνει· ἀρκετὰ διάβασα τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ». Ἀντιθέτως, ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ θὰ πρέπει συνεχῶς νὰ κυκλοφορεῖ μέσα μου, γιὰ νὰ ἀποφέρει καρπούς.

Καὶ ταυτόχρονα νὰ ἀγωνίζομαι συστηματικὰ γιὰ τὴν ἐφαρμογὴ ὅσων ἀκούω. Ἡ καρποφορία δὲν γίνεται αὐτομάτως. Χρειάζεται συστηματικὴ προσπάθεια καί μεθοδικότητα πάνω σὲ συγκεκριμένα σημεῖα καὶ ἐκδηλώσεις τοῦ χαρακτῆρα μου. Χρειάζεται ἐπιμονὴ στὸν ἀγῶνα καὶ ὑπομονή.

Καὶ ὅταν κάνω ἐγὼ αὐτὸ ποὺ πρέπει, ὁ Κύριος θὰ δίνει τὴν χάρη Του καὶ τὴν καρποφορία.

 (Δι­α­σκευ­ὴ ἀ­πὸ πα­λαι­ὸ τό­μο τοῦ Πε­ρι­ο­δι­κοῦ «Ο ΣΩ­ΤΗΡ»)